11 Haziran 2013 Salı

E3 2013 / Microsoft - EA - Ubisoft - Sony Konferansları

En baştan söylemeli; dağınık ve kullanışsız bir kişisel izlenim yazısıdır. Ve okumak için doğru zaman mıdır, tartışılır.

Yeni nesil konsollara geçiş döneminde olduğumuz için bu sene E3’ün, son zamanlarda yitirmeye başladığı ilgi odağı konumunu güçlendireceğini düşünüyordum. Elbette bu “büyük buluşmadaki” profil düşüklüğünden oyun dünyasını takip eden gayet sıradan bir insanın sıradan bir izlenimi olarak söz ediyorum, yoksa oraya erişimi olan video oyun gazetecisi olsam muhtemelen ilk ziyaretimin öncesi ve sonrasındaki bir hafta uyuyamazdım. Ancak video oyun dünyasının da bir süredir ciddi bir sıkıntı yaşadığı ortada, çünkü sektör büyüdükçe hayal gücü artık başka bir boyuta geçti; Piyasada kimin daha fazla paya ve dolayısıyla söze sahip olacağının savaşı veriliyor bir nevi, ve bunun yöntemi olarak da riske girmeden en güvenli yol tercih edilerek kendini ispatlamış ya da en azından nitel olarak olmasa da satış miktarlarıyla nicel olarak tatmin sağlayan oyunlara sürekli devam oyunu yapılıyor. Yeni fikri mülkler de çıkıyor elbette ama ziyadesiyle zayıf kalıyorlar. Bu sene bu açıdan oyun dünyası adına kritik bir yıl, çünkü hem PS3’ün iki yeni ve oldukça “çarpıcı” exclusive oyunuyla beraber Ubisoft’un E3 2012’de bomba gibi ortaya bıraktığı Watch_Dogs geliyor, hem de yeni nesil konsollarla beraber yeni oyun duyuruları var. Yani en azından konferanslar öncesi düşüncem bu yöndeydi, fakat ilk iki konferansa baktığımızda Microsoft ve EA’nin hayal kırıklığı olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Ubisoft, Assassin’s Creed serisinin ara oyunlarıyla beraber sayınca 6. Oyunu olan Assassin’s Creed IV: Blackflag’i gösterdiğinde ben artık baygınlık geçirecek gibiydim fakat geçen yıl Watch_Dogs’la yaptığı gibi bu yıl da The Division’la yine ağzımı açık bıraktı. Tabi bir de The Crew’u söylemek lazım yeni oyunları arasında fakat kendileri The Division’ın duyurusundan sonra  “Ubisoft’tan 2 yeni oyun” dediğimiz için daha çok nicel olarak katkıda bulunuyor bence. Ve The Division haricinde hoşuma giden "yeni" (Phantom Pain ve South Park zaten beklediğim oyunlar arasında ve onlara dair de çok kritik bir detay çıkmadı) bir şey bulamadığım bu üç konferanstan sonra büyük bir heyecanla beklemeye koyulduğum Sony ise beni hayal kırıklığına uğratmadı, hatta dün, daha tam olarak başlamadan “yeni nesil konsol savaşını” kazandı desem yalnızca kraldan çok kralcılar itiraz edebilir sanıyorum ki.


Konferanslara başlama sırasıyla bakarsak; Microsoft, Metal Gear Solid V: Phantom Rain ile çok iyi bir açılış yaptı. MGS gibi efsanevi bir serinin yeni oyununun aynı zamanda Xbox One’da da çıkacak olması tabi ki daha fazla insana ulaşacak olması açısından önemli fakat Microsoft’un mevcut ve gelecek nesil Xbox konsollarına özel olmayan bir oyunla E3 konferansına başlamasını, MGS’nin daha önce çoğunlukla Playstation markasıyla öne çıkmış olmasından başka bir şeye bağlayamıyorum şahsen, ve bu açıdan da Sony’nin “silahlarını” etkisizleştirmeye çalışırken golün nasıl atılacağını dün daha ilerideki saatlerde gördüler. Elbette yeni birer Halo ve Forza videoları da gösterildi dün. Forza’da yeni sürüş dinamikleriyle beraber yarışlarda oyuncunun tarzına bağlı olarak yapay zekanın da farklı şekilde hareket edip gerçek bir insan gibi yarışacak olması gibi değişiklikler ilgi çekiciydi. Yeni duyurulan exclusive oyunlardan ilgimi çeken sadece Ryse oldu.Crytek'in yapacağı oyun uzun zamandır Roma dönemine dair, veya en azından o yakınlarda geçen, düzgün bir aksiyon oyunu isteyen beni heyecanlandırdı elbette, fakat videoda göründüğü gibi çoğunlukla QTE ile bezenmiş bir oynanış olmaz umarım, çünkü bu haliyle kimin ilgisini çektiğini anlamakta güçlük çektiğim Kinect oyunlarını andırıyordu. Benim için Microsoft konferansının en ilgi çekici anı ise Swery'nin, yani Deadly Premonition'un yapımcısı olan o sevimli ve yaratıcı adamın Xbox One'e özel oyunu D4. Gösterilen video oyuna dair pek fazla bir şey söylemese de Swery'nin adını duymak benim içi yeterli oldu. Aynı şekilde pek bir şey söylemeyen ama ilgi çekici olan bir diğer video da Quantum Break'ten geldi, ve tabi alışılmış bir açıklama da: "Oyunlardaki hikaye anlatımını bambaşka bir boyuta taşıyacağız." Ve yeni nesilde Microsoft ile işbirliği yapan EA'nin çeşitli bildiğimiz oyunlarından kısa kısa şeyler gördük, Battlefield 4 de Microsoft etkinliğindeydi fakat bir Rambo filmi kadar harala gürele aksiyona sahip oyunlar pek bana göre olmadığından bir şey diyemiyorum. Microsoft yeni nesildeki 2. el oyun politikasını falan daha önce açıklamış olduğundan ona dair ekstra bir şey söylenmedi konferansta, ve "çok exclusive çıkartacağız, sizi exclusive'e boğacağız" diyen Microsoft'un ilk konferansı bence gayet sönüktü. Bir de belirtmek isterim Xbox Live Gold üyeleri artık her ay 2 oyun alacakmış Xbox 360 için, birisi PSN Plus mı dedi? Son olarak, Xbox One $/€/£ 499 olacakmış, sanırsın tüm para birimleri aynı değerde.



Ardından başlayan Electronic Arts konferansında EA Sports'un bildiğimiz spor oyunları ve Dice'ın Battlefield 4'ü ile Mirror's Edge 2'si vardı. Tabi Mirror's Edge 2 için sadece bir teaser vardı, muhtemelen 2014 için hazırlanmıyordur oyun. Battlefield 4'te ise gerçekten nefes kesici 64 kişilik bir multiplayer şovu yapıldı resmen. Bir single player oyuncusu olarak, multiplayerını bir kenara bırakırsak fiyasko olduğunu düşündüğüm Battlefield 3'ten sonra yine pek ilgimi çekmiyor tabi BF4. Yeni NFS oyunun duyurulmuş olması da şaşırtıcı değil tabi, bir de Fifa 14 oyuncu kadroları güncellenmiş olarak gelecekmiş, hehe. Şaka bir yana bir firmanın hiç mi yeni fikri mülkü olmaz ya? Bunu yazarken bile acaba ben mi not almayı unuttum, kaçırdım falan diye düşünüyorum. Neyse, Fifa'nın çizgisini PS3'te de bozmasın EA bana yeter, kendileri aynı oyunları çıkartıp dursa da olur. 




Ubisoft konferansını izlerken aldığım notlara bakınca, sayfanın önemli bir bölümüne kocaman SOUTH PARK yazmışım, artık THQ'dan hakları Ubisoft'a geçen oyunun videosunu görünce ne kadar heyecanlandıysam. Videoda Randy'nin, Stan'e Nagasaki osuruğunu öğretmeye çalışıyor olduğunu izleyince zaten diziden hiçbir şey kaybetmeden aynı mavranın oyunda da döneceğini gördük, yakın zamanda çıksa da Cartman'in dalga geçercesine "video oyunların nasıl olduğunu biliyorsunuz" dediği gibi ertelenip durmasa, doya doya oynasak. South Park'ın ardından mevcut nesile çıkacak olan Splinter Cell: Blacklist'in bir videosu gösterildi. Stealth oyunlarına büyük ilgi duyan birisi olarak Splinter Cell'in kendi yapsını kaybettiğini ve gittikçe vasatlaşan bir oyun olduğunu düşünüyorum, bu gözlemlediğim çizgiyi haklı çıkartacak bir oyun gibi duruyor yenisi de, umarım yanılırım. Watch_Dogs'ın bir gün önce "sızan" CGI videosu da gösterildi, konferans öncesinde zaten izlemiş olduğum için ona dair çok dikkat edeceğim bir şey olmadı. Zaten o videonun da bugüne kadar izlediğimiz Watch_Dogs videolarından aşağı kalır yanı yok, yine Aiden akıllı telefonuyla şehrin teknolojik yapısını kontrol edip "vay anasını" dedirtecek şeyler yapıyor ve insan ticareti yapan bir adamı yakalatıyordu videoda. Oyuna dair yeni oynanış videosunu ise Sony'nin konferansında izledik, malum, Ubisoft da Sony'yle işbirliği yapıyor yeni nesilde. Assassin's Creed IV: Blackflag'i heyecanla bekleyen insanlardan değilim, çünkü AC serisinin çok güzel bir fikirle ortaya çıkan vasat oyunlar serisi olduğunu düşünüyorum, oynarken keyif aldığım anlardan çok off off çektiğim anlar daha fazla çünkü. Bir de her ne kadar Watch_Dogs'un da CGI videosunu yapan Digic Pictures gerçekten iyi işler çıkartıyor olsa da CGI videolardan gına geldi açıkçası. İşte AC videolarından sonra, tam artık ben sıkılmışken The Division duyurusu geldi. Aynı geçen sene Watch_Dogs duyurusunda olduğu gibi önce güzel bir giriş yapıldı. Dünyanın mevcut durumu içerisinden yapılan kurguyla hikaye videosu çıkarmayı iyi başarmışlar yine; banknotların üzerinde yaşayabilen virüsün Black Friday zamanındaki alışveriş çılgınlığıyla herkese bulaşması sonucu dünyanın içine düştüğü kriz anlatılıyor ve "Kalanları korumak, neleri götürecek?" sorusu soruluyor videoda. Daha sonrasında bu online-open world-rpg diye tanımlanan oyunun nefes kesen oynanış videosu geldi ve oynanıştaki interaktif ögeler de gösterildi. Uzun zaman sonra grafiklere böylesine bakakaldım; o detay, ışıklandırma, doku ve kaplama kalitesiyle şahane bir görsellik vardı videoda. Oyunda PS4'te oynanıyordu bu arada. Son olarak bir diğer yeni oyun olan ve Birleşik Devletler'in tüm haritasını kullanacak olan, arabaların neredeyse her parçası için oyuncuya seçim sunacağını vurgulayan ve yine interaktif ögelerle donatılmış The Crew'ın da duyurulduğunu söylemeli, evet, araba yarışları ilgimi çekmediğinden araya sıkıştırdım.


 Ve uzun süredir heyecanla bekleyişimi boşa çıkarmamış olan Sony'nin konferansı başladı Türkiye saatiyle sabaha karşı 4.20'de, 20 dakika gecikmeli olarak. Superonline'ın Ankara genelinde altyapı geliştirme çalışmaları hemen Ubisoft konferansının ardına denk gelse ve Sony'yi canlı izleyemeyeceğim diye kendilerine bayağı bir sövmeme yol açsa da, neyse ki konferans başlamadan internet geri döndü. Sony'nin gecikmesi sayesinde de konferans arasında kaçırdıklarımı gözden geçirebildim ben de. Neyse, Sony PS Vita'ya gelecek oyunlarla başladı konferansa. El konsollarıyla ilgilenmiyor olduğum için çok dikkat etmedim şahsen ben. Ardından yeni PS3 oyunlarının videoları arka arkaya ara vermeden gösterildi. Sırasıyla; The Last of Us, Puppeteer, Rain, Beyon: Two Souls, Gran Turismo 6, Batman Arkham Origins. Ve ardından GTA V de Rockstar'ın kendine has tavrıyla yine katılmadığı E3'te Sony konferansında bahsedilmiş oldu (Sony bir de GTAV logolu kulaklık çıkartacakmış PS3'e.) TLoU ve Beyond'u zaten aylardır bekliyoruz ve TLoU'a bu ay kavuşuyoruz. Beyond'un da askeri bölümleri olan yeni bir boyutunu öğrenmiş olduk, o açıdan baya şaşırttı beni. Puppeteer'ı da bir kenara koyuyoruz, GT6'nın 5'teki ruhsuzlukla devam edecek gibi durduğu izlenimimden sonra benim geçen seneki E3'ten beri ilgimi çeken Rain'e dönüyoruz. Ama tabi yeni bir şey söyleyemiyorum, çünkü oyuna dair bir şey söylenmedi, video da yine ilgi çekiciydi. Sony'nin bu tarz oyunları desteklemesi en çok hoşuma giden yönü, çünkü thatgamecompany ile de olduğu gibi oyunların sadece önüne geleni vurduğun dandirik shooterlardan ibaret olmamasını sağlıyor bu desteğiyle, zaten Naughty Dog ve Quantic Dream'den söylenenlere bakarsak yaratıcılığı tüccarlığın ne kadar önünde tutuyor olduğu gözlemlenebilir.



PS3 oyunlarından sonra gecenin asıl mevzusu olan PS4'e geçiş yapıldı ve PS4'ü ilk defa gördük. Xbox One gibi gayet sade bir tasarıma sahip PS4 de, ama benden söylemesi; o ara bölmeler var ya acayip tozlanacak. Tasarım açısından iki konsol da bence gayet sadece ve şık olmuş. Ardından oyun tanıtımlarına geçildi ve bombardıman gibi arkası arkasına gösterilen oyunların hepsine dair önemli detaylar verilmedi. Öncelike bir yeni exclusive The Order gösterildi. Ben kendisini sentezli oyun olarak adlandırdım. Killzone ve inFamous serilerinin yeni nesil için yeni oyunlarına dair videolar gösterildi. Ardından "sevimli görüntülü farksız oyunlar" serisinden Knack geldi. Ama bence içlerinde asıl ilgi çekici olan Quantic Dream'in yeni oyunu The Dark Sorcerer idi. Ben videoyu sevdim, ama tabi bunda David Cage'i sevmemin de payı var sanıyorum çünkü salondan ciddi bir reaksiyon alamadı video, malum Cage oyuncular tarafından çok dalga geçilen bir insan. 8 bağımsız oyundan bahsedildi, öyle ki; takip edemedim anca sayısını sayabildim. Ardından yine benim pek ilgimi çekmese de oyuncular açısından büyük sevgiyle kucaklanan iki oyun daha duyuruldu Square Enix'ten: Final Fantasy XIII ve Kingdom Hearts. Küçükken de sevmezdim ben bunları, ondan bu ilgisizliğim. O oyunlardan sonra AC IV: Blackflag ve Watch_Dogs'ın oynanış videolarını izledik, gerçi oynanış videosu diyorum da canlı oynanıyor aslında sahnede bu oyunlar, neyse. Blackflag sırasında PS4 çok ciddi kastı, oyun sürekli dondu. Bu açıdan tam fiyaskoya doğru gidiyordu ki, ya bir anda müdahale edip Watch_Dogs'a geçiş yapıldı ya da gerçekten Blackflag oynanışı bitmişti, n'olduğunu anlayamadık ama donma problemiyle ilgili çalışılması gerektiği gerçek. Watch_ Dogs'ın yeni oynanış videosuyla artık heyecanım iyice tavan yaptı benim. Bu oyun ya harika bir şey olacak ya da rezalet olacak deniliyor birçok insan tarafından, ama bence oyun gayet iyi olacak da bu tanıtımlarla bizim iyice yükseltilen beklentilerimiz yüzünden biz oyunu beğenemeyeceğiz gibime geliyor, bakalım. Bunların ardından yeni bir Mad Max oyunu duyuruldu, Activision vr Halo'nun yaratıcısı olan Bungie ile partnerlik yapılacağı söylendi ve Destiny'nin oynanış videosu geldi. Evet ben yine hissizdim, garip biçimde herkesin deli olduğu oyunlar hiç ilgimi çekmiyor.



Uzun uzun Sony'den bahsettikten sonra Sony kapanışta Microsoft'a golünü attı: PS4 ikinci el oyunları destekliyor, region-free -yani PS4 ve oyunları ithal edilebilecek, bölge sınırlaması olmayacak- ve oyun oynamak için sürekli internete bağlı olmak veya 24 saatte bir online giriş yapmak gerekmeyecek. Ayrıca fiyatı da $/€ 399  ve £ 349. Yani Microsoft ikinci el oyun kullanımı, single player oyun oynamak için bile 24 saatte bir online giriş yapmak vs. gibi konularda geri adım atabilir mi, teknik olarak mümkün mü bilmiyorum; ama Sony dün resmen "kepenkleri indir" dedi Microsoft'a. Bir de aşağıdaki videoyu yayınlamışlar ki, o apayrı bir dalga olmuş. İki Sony yöneticisinin yer aldığı "eğitici videoyla", Microsoft'un benim okurken sıkıldığım ikinci el oyun oynatma konusundaki karmaşık/saçma politikasıyla sağlam geyik yapmışlar.

Sony'nin konferansından sonra bir Xbox fanboyu "Xbox One 100$ daha pahalı çünkü Kinect pakete dahil." demişti, kendisine verilen bir cevap Microsoft'un sadece bu yeni nesil konsol yarışında değil genel olarak içinde bulunduğu durumu ortaya koyuyor: "Evet, çünkü Sony bizi sürekli izleyip devlet kurumlarına göndermiyormuş." 
    
    

10 Haziran 2013 Pazartesi

E3 2013

E3 fuarı yarın başlayacak fakat bugün birinci ve üçüncü parti firmaların konferansları olacak. Oyun dünyası yayınlar, haberler ve yorumlarla dolacak önümüzdeki birkaç gün, yani oyuncular olarak bayağı malzememiz olacak. (Hoş bizim buralarda zaten ilgileneceğimiz çok daha önemli şeyler var yaklaşık iki haftadır.) 

Türkçe yayın için Oyungezer dergisinin yayınını buradan, İngilizce yayın için benim de hep takip ettiğim Spike TV/Gametrailers yayınını buradan takip edebilirsiniz. Bugün gece olacak Sony konferansı için tabi ekstra olarak Official Playstation Magazine yayınını tavsiye ederim. Her haber ve video elbette konferanslar sonrasında tüm video oyun sitelerinde olacak ama canlı izlemenin keyfi başka.  
Türkiye saatiyle konferanslar da şöyle olacak: 

19:30 - Microsoft Konferansı

23:00 - EA Konferansı
01:00 - Ubisoft Konferansı 
04:00 - Sony Konferansı 

8 Haziran 2013 Cumartesi

rakamsız bir değerlendirme

(...) olay bana uzak kalıyor demek ki, durum var daha çok ve ben henüz ifade edebilecek kadar iyi kavrayamamışım. Biri var, kimse yok; bu kadarını biliyorum. /